Kalorifer ve Göz Kuruluğu: Kışın Lens Konforunu Korumak

Kombinin ilk kez yandığı o ekim akşamını düşünün. Ev ısınır, çay demlenir, televizyonun karşısındaki koltuğa yerleşirsiniz. Bir iki saat sonra gözlerinizde hafif bir batma başlar, lens sanki her zamankinden daha fazla hissedilir. Gün boyu hiç sorun çıkarmayan lens, akşam olunca neden rahatsız etmeye başladı?

Cevap çoğu zaman odanın havasında saklıdır. Kalorifer, kombi, soba ya da ısıtma modunda çalışan klima evi ısıtırken havayı da kurutur. Kaloriferli alanda göz kuruluğu dediğimiz durum tam olarak budur ve kontakt lens kullananlar bunu genellikle diğer kişilerden önce fark eder. Aşağıda kapalı ortamdaki bu kuruluğun nedenlerini, evde ve ofiste uygulayabileceğiniz basit önlemleri bulacaksınız.

Kaloriferli Alanda Göz Kuruluğu Neden Olur?

Kışın dışarıdaki soğuk havada nem miktarı zaten düşüktür. Bu hava eve girip ısıtıldığında içindeki su miktarı değişmez, ancak sıcak hava daha fazla nem taşıyabildiği için ortamın nem oranı düşer ve hava daha kuru hissedilir. Isıtıcıların uzun süre çalışması ve pencerelerin kapalı kalması da bu kuruluğu daha belirgin hale getirir.

Gözün ön yüzeyi ince bir gözyaşı tabakasıyla kaplıdır. Kuru havada bu tabaka daha çabuk buharlaşır. Kontakt lensiniz bu tabakanın üzerinde durur; tabaka inceldikçe lensin yüzeyi de kurumaya başlar. Batma, yanma, akşama doğru bulanıklaşan görüntü ve lensi bir an önce çıkarma isteği bu yüzden kaloriferli odalarda daha sık görülür.

Lens süresi, bakım alışkanlıkları ve ekran kullanımı gibi diğer nedenleri lens kullanırken göz kuruluğu neden olur yazımızda ele aldık. Burada yalnızca ısıtılan iç mekâna odaklanıyoruz.

Kombi, Soba ve Klima: Hangisi Gözü Nasıl Etkiler?

Her ısıtma şekli havayı aynı biçimde kurutmaz. Gözünüzü en çok etkileyen şey çoğunlukla sıcak hava akımının size ne kadar yakın olduğudur.

Araba kaloriferi de aynı mantıkla çalışır. Kışın uzun bir yolda havalandırmalar yüzünüze dönükse gözleriniz kısa sürede kuruyabilir. Sıcak havayı ayak bölgesine ya da ön cama yönlendirmek bu yüzden işe yarar. Klimalı ortamlarda benzer bir sorun yaşıyorsanız klima ve göz kuruluğu hakkındaki önerilerimize de göz atabilirsiniz.

Kaloriferli Ortamda Lens Kullanımı: Nerede Oturduğunuz Önemli

Evde en sevdiğiniz koltuk peteğin hemen yanındaysa, kuruluğu en çok orada hissetmeniz şaşırtıcı değildir. Petekten yükselen sıcak hava yüz hizasına doğru akar. Koltuğu bir iki metre öteye çekmek bile fark yaratabilir.

Ofiste durum biraz daha zordur, çünkü masanızın yerini her zaman siz seçemezsiniz. Yine de birkaç küçük adım atabilirsiniz:

• Masanız klima menfezinin tam altındaysa kanatların yönünü değiştirmeyi isteyin.
• Petek ya da ısıtıcı hemen yanınızdaysa ve yeriniz değişmiyorsa, ısının biraz kısılmasını rica edin.
• Toplantı odası gibi küçük ve sıcak odalarda uzun süre kalacaksanız ara verip daha serin bir alana geçin.

Yatak odasında peteğin kısılması da işinize yarar. Gece boyunca çok sıcak tutulan bir oda sabah kalktığınızda gözlerinizi daha kuru hissetmenize yol açabilir. Lensle uyumadığınız sürece bu durum lensinizi doğrudan etkilemez, ama güne kuru bir gözle başlamak lens takmayı da zorlaştırır.

Oda Nemini Artırmanın Pratik Yolları

• Nemlendirici cihaz: En kontrollü yöntemdir. Haznedeki suyu her gün tazeleyin ve cihazı üreticinin anlattığı şekilde düzenli temizleyin. Bakımsız bir nemlendirici havaya mikrop ve küf yayabilir.
• Nem ölçer: Küçük bir higrometre odanın nemini görmenizi sağlar. Nemi aşırı yükseltmek de iyi değildir, çünkü duvarlarda ve pencere kenarlarında küf oluşmasını kolaylaştırır.
• Su kabı: Sobanın üstüne konan su dolu çaydanlık ya da peteğin yakınına bırakılan geniş ağızlı bir su kabı, eskiden beri bilinen basit yöntemlerdir.
• Kısa havalandırma: Pencere açmak kışın nemi pek yükseltmez. Yine de toz, sigara ve sobalı evlerdeki is kokusu için günde birkaç kez kısa süre havalandırmak gözünüzü rahatlatır.

Lensli Gözler İçin Gün İçi Alışkanlıklar

Ortamı düzenlemek işin yarısıdır. Diğer yarısı sizin gün içindeki alışkanlıklarınızla ilgilidir.Televizyon, telefon ya da bilgisayara odaklandığınızda göz kırpma sayınız azalır. Kaloriferli bir odada bu ikisi birleşince kuruluk hızlanır. Ara ara bilinçli olarak gözlerinizi tam kapatıp açmak gözyaşı tabakasını yenilemeye yardımcı olur.

Nemlendirici göz damlası da işinize yarayabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, damlanın lensle birlikte kullanıma uygun olup olmadığıdır. Bu bilgi ürünün kullanım kılavuzunda yazar; emin değilseniz göz hekiminize sorun. Göz damlası seçeneklerine göz atarken kılavuzu okumayı ihmal etmeyin. Damlanın lensle nasıl kullanılacağını göz damlası ve lens yazımızda ayrıca anlattık.

Akşamları evde lensleri çıkarıp gözlüğe geçmek de birçok kullanıcının tercih ettiği bir yoldur. Lensinizi reçetenizde belirtilen günlük süreden uzun takmamak, kışın kuru havada daha da önem kazanır. Kuruluk sık tekrarlıyorsa lens tipinizde bir değişiklik gerekip gerekmediğine göz hekiminiz karar verir. Doktorunuz farklı bir kullanım tipi önerirse günlük lens seçeneklerini özelliklerine göre karşılaştırabilirsiniz.

Ne Zaman Göz Hekimine Başvurmalısınız?

Kaloriferden kaynaklanan kuruluk genellikle ortam düzeldiğinde ya da lensi çıkardığınızda hafifler. Bazı belirtiler ise beklemeye uygun değildir. Gözünüzde kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ya da görmede azalma varsa lensi çıkarın ve göz hekiminize başvurun.

Ortamı nemlendirmenize ve lens süresine dikkat etmenize rağmen kuruluk haftalarca sürüyorsa da bir muayene iyi olur. Kış aylarında gözlerinizi korumaya dair genel önerileri kış için göz bakım ipuçları yazımızda bulabilirsiniz.

Kısacası, koltuğunuzu peteğin dibinden biraz uzaklaştırmak, odanın nemine dikkat etmek, ekrana dalınca gözlerinizi kırpmayı hatırlamak ve lens kullanım süresine uymak kaloriferli kış günlerini çok daha rahat geçirmenize yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaloriferin önünde lensim kurursa bozulur mu?

Gözünüzdeki lens bozulmaz, ama yüzeyi kuruyunca batma ve bulanıklık hissedebilirsiniz. Göz kırpmak ya da lensle uyumlu bir damla çoğu zaman rahatlatır. Gözden düşüp açıkta kalmış ve kurumuş bir yumuşak lensi ise tekrar takmayın.

Kaloriferli ofiste lens yerine gözlük mü kullanmalıyım?

Buna kişisel konforunuza göre karar verebilirsiniz. Pek çok kişi ortamı düzenleyerek lensle rahat eder, bazıları ise günün bir bölümünde gözlüğe geçmeyi tercih eder. Rahatsızlık sürekli hale geldiyse göz hekiminizle konuşun.

Nemlendirici cihazlar lens kullanıcıları için gerekli mi?

Zorunlu değildir, ama odanız çok kuruysa yardımcı olabilir. Cihazı kullanıyorsanız suyunu her gün değiştirip düzenli temizlemeniz gerekir. Aksi halde havaya mikrop ve küf yayabilir.

Kışın göz kuruluğu için hangi damlayı kullanmalıyım?

Size uygun damlayı göz hekiminiz önerebilir. Lens kullanıyorsanız damlanın lensle kullanılabileceği kullanım kılavuzunda açıkça yazmalıdır. Kılavuzda yer almayan bir kullanım şeklini kendi başınıza denemeyin.