Sonbahar Alerjisi ve Lens: Küf ve Toz Sezonu Rehberi

Alerji denince çoğumuzun aklına nisan, mayıs ve havada uçuşan polenler gelir. Oysa bazı kişiler için asıl zor dönem ekimde başlar. Yağmurlar yağar, yapraklar dökülür, pencereler kapanır ve kombi ilk kez yanar. Tam bu günlerde gözleriniz kaşınmaya, sulanmaya ve lensiniz her zamankinden daha fazla rahatsız etmeye başlayabilir.

Sonbahar alerjisinde gözü etkileyen başlıca iki tetikleyici vardır: küf sporları ve ev tozu. İkisi de polenden farklı davranır ve farklı önlemler ister. Aşağıda bu dönemin bahar alerjisinden nasıl ayrıldığını, lens kullanıcılarını nasıl etkilediğini ve evde neler yapabileceğinizi bulacaksınız.

Sonbaharda Gözler Neden Kaşınır?

Küf Sporları

Küf, nemli ortamlarda üreyen ve havaya çok küçük sporlar bırakan bir mantar türüdür. Sonbaharda yağmurla ıslanan yaprak yığınları, nemli bahçeler, bodrumlar ve iyi havalanmayan banyolar küf için uygun ortamlar yaratır. Bu sporlar havaya karışıp gözünüze ulaştığında, küfe duyarlı kişilerde kaşıntı, sulanma ve kızarıklık başlayabilir.

Ev Tozu ve Toz Akarları

Havalar soğudukça evde daha çok vakit geçiririz ve pencereleri daha az açarız. Halılar serilir, yazın dolaba kaldırılan yorganlar, battaniyeler ve kalın perdeler yeniden kullanılır. Bunlarla birlikte ev tozu ve tozun içinde yaşayan, gözle görülmeyen toz akarları da hayatımıza geri döner. Toz alerjisi olan kişiler için kapalı ve az havalanan bir ev, belirtilerin artması demektir.

Kaloriferlerin ilk yandığı günlerde peteklerin üzerinde biriken toz da havaya karışır. Pek çok evde ilk gün hissedilen o hafif yanık kokusu bundandır.

Sonbahar Alerjisi Bahar Alerjisinden Nasıl Ayrılır?

İki dönemde de gözler kaşınır ve sulanır, ama tetikleyiciler ve onlarla karşılaştığınız yerler farklıdır. Aşağıdaki tablo genel bir karşılaştırmadır; kendi alerjinizin nedenini kesin olarak belirlemek için hekime başvurmanız gerekir.

Bahar alerjisinde gözü korumaya yönelik önerileri bahar alerjisi ve göz koruma önerileri yazımızda ele aldık. Sonbaharda ise önlemlerin büyük kısmı evin içinde alınır.

Küf ve Toz Alerjisi Lens Kullanıcılarını Nasıl Etkiler?

Lensin yüzeyi, havadaki küçük parçacıkların tutunabileceği bir alan oluşturur. Toz ya da küf sporları lensin üzerine yapıştığında gözünüz bu alerjenlerle daha uzun süre temas edebilir. Bu yüzden alerjisi olan lens kullanıcıları belirtileri bazen daha yoğun hisseder.

Sık görülen şikâyetler şunlardır:

• Lensi taktıktan bir süre sonra artan kaşıntı
• Gözde sulanma ve hafif kızarıklık
• Lensin batması ya da gözde daha fazla hissedilmesi
• Gün sonuna doğru bulanıklaşan görüş

Kaşıntının nedeni her zaman alerji olmayabilir. Lensin kendisi, bakım ürünü ya da kullanım süresi de benzer belirtilere yol açabilir. Bu ayrımı nasıl yapabileceğinizi göz kaşıntısı alerji mi yoksa lens mi yazımızda anlattık. Lensin kendisine bağlı alerjik tepkiler içinse lens alerjisi ve göz kaşıntısı yazımıza bakabilirsiniz.

Evde Küf ve Tozu Azaltmanın Yolları

Sonbahar alerjisinde en etkili adımlar evin içinde atılır. Hepsini bir anda yapmanız gerekmez; birkaç alışkanlık bile fark yaratabilir.

• Kaloriferi yakmadan önce petekleri temizleyin: Peteklerin üstündeki ve arasındaki tozu nemli bir bezle silmek, ilk yanışta havaya karışan tozu azaltır.
• Dolaptan çıkan tekstilleri yıkayın: Yazın kaldırılan battaniye, yorgan ve perdeler aylarca toz toplar. Kullanmadan önce yıkamak ya da havalandırmak iyi olur.
• Nemi dengede tutun: Banyo ve mutfakta biriken nem küfü besler. Duştan sonra banyoyu havalandırın, pencere kenarlarında biriken suyu silin. Hava nemlendirici kullanıyorsanız nemi aşırı yükseltmemeye dikkat edin.
• Tozu kuru değil nemli bezle alın: Kuru bez ve tüy süpürge tozu havaya kaldırır. Mümkünse filtreli bir elektrikli süpürge kullanın.
• Yaprak yığınlarına dikkat: Bahçe temizliği yapacaksanız ıslak yaprakları karıştırırken gözlük takın, işiniz bitince ellerinizi ve yüzünüzü yıkayın.
• Kısa ama düzenli havalandırın: Gün içinde birkaç kez pencereyi kısa süre açmak, kapalı evde biriken havayı yeniler.

Alerji Döneminde Lens Kullanırken Nelere Dikkat Etmeli?

Alerji belirtileri başladığında ilk refleks gözü ovuşturmaktır. Bu, lens kullanıcıları için en çok kaçınılması gereken hareketlerden biridir. Ovuşturmak kaşıntıyı geçici olarak bastırır ama gözü daha fazla tahriş eder, lensi yerinden oynatır ve elinizdeki mikropları gözünüze taşıyabilir. Kaşıntı sırasında kapalı göz kapaklarının üzerine temiz ve soğuk bir kompres koymak daha nazik bir yoldur.

Lens bakım rutininizi de bu dönemde aksatmayın. Lensleri her çıkardığınızda solüsyonla temizleyin, kaptaki solüsyonu her seferinde yenileyin ve lensi reçetenizde belirtilen günlük süreden uzun takmayın.

Alerji için göz damlası kullanmanız gerekiyorsa damlanın lensle birlikte kullanılıp kullanılamayacağını kullanım kılavuzundan kontrol edin ve hekiminize danışın. Bazı damlalar lensler çıkarıldıktan sonra kullanılır. Kılavuzda yazmayan bir kullanım şeklini kendi başınıza denemeyin.

Belirtiler her sonbahar tekrar ediyorsa, alerjik gözlerde lens kullanımının nasıl daha konforlu hale getirilebileceğini alerjik gözlerde lens kullanımı güvenli mi yazımızda okuyabilirsiniz. Lens tipinizde bir değişiklik gerekip gerekmediğine ise göz hekiminiz karar verir. Hekiminizin önerisiyle farklı bir kontakt lens türüne geçmeniz gerekirse reçetenize uygun seçenekleri sitemizde bulabilirsiniz.

Ne Zaman Göz Hekimine Gitmelisiniz?

Hafif kaşıntı ve sulanma, önlemlerle ve lensi bir süre takmamakla çoğu zaman hafifler. Bazı belirtiler ise alerjiyle açıklanmamalıdır. Gözünüzde kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ya da görmede azalma varsa lensi çıkarın ve göz hekiminize başvurun. Gözde koyu akıntı, çapaklanma ya da göz kapağında belirgin şişlik olması da muayene gerektirir.

Belirtileriniz her yıl aynı aylarda başlıyorsa bunu hekiminize söylemeniz, alerjinizin nedenini anlamaya yardımcı olur. Gerekirse sizi alerji testleri için ilgili bölüme yönlendirebilir.

Özetle sonbaharda gözünüzü kaşındıran şey çoğu zaman dışarıdaki polen değil, evin içindeki toz ve nemli köşelerdeki küftür. Petekleri silmek, tekstilleri yıkamak, nemi dengede tutmak ve gözü ovuşturmamak lensle bu mevsimi daha rahat geçirmenize yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Sonbahar alerjisi olanlar lens kullanabilir mi?

Pek çok alerjik kişi gerekli önlemleri alarak lens kullanmaya devam eder. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değiştiği için durumunuzu göz hekiminizle değerlendirmeniz gerekir.

Küf alerjisi ile göz enfeksiyonu nasıl ayırt edilir?

Alerjide kaşıntı ön plandadır ve genellikle iki göz birlikte etkilenir. Koyu akıntı, ağrı, tek gözde belirgin kızarıklık ya da görmede azalma ise başka bir nedene işaret edebilir. Ayrımı kesin olarak yalnızca göz hekiminiz yapabilir. Şüpheniz varsa mutlaka lensi çıkarıp göz hekiminize başvurun.

Kaloriferler yanınca gözlerimin kaşınması alerji mi?

Peteklerde biriken tozun havaya karışması toza duyarlı kişilerde kaşıntıya yol açabilir. Isıtılan havanın gözü kurutması da benzer bir rahatsızlık hissi yaratır. Petekleri temizlemek ve odanın nemine dikkat etmek iki duruma da iyi gelir.

Alerji döneminde lens kabını daha sık mı değiştirmeliyim?

Lens kabını her gün temizleyip kurutmak ve düzenli aralıklarla yenilemek her dönemde önemlidir. Alerji döneminde bu rutini aksatmamak, lens yüzeyindeki birikintilerin azalmasına katkı sağlar. Lens kabını nemli banyo ortamında açık bırakmamaya da özen gösterin.